بررسی تطبیقی آراء اندیشمندان مسلمان و غرب درباره زیباشناسی(1)
125 بازدید
تاریخ ارائه : 6/5/2014 1:09:00 PM
موضوع: فلسفه

Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4

/* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-ansi-language:#0400; mso-fareast-language:#0400; mso-bidi-language:#0400;}

بسم الله الرحمن الرحیم

توجه و گرایش به زیبایی در سرشت و نهاد بشر به ودیعه گذاشته شده است . بی تردید این گرایش، در شمار یکی از اصیل ترین ویژگی های آدمی بوده و ذهن و دل او را از نخستین روز آفرینشش به خود مشغول داشته است.

زیبا به خودی خود، معانی متعددی دارد.

زیبا ...تجلی یک ایده، یک ذات و بازتابی از یک زیبایی مثالی یا مطلق[است] که از تمامی تجلیات زیبا در عالم خاکی هم چون والا، با شکوه، لطیف بدیع و غیره فراتر است، یا مفهومی عمومی است که همه این مقولات را در بر می گیرد.[1]

فیلسوفان در تمامی دوران ها، به مسائل مربوط به زیبا و قواعد مفروض در خلق زیبایی علاقمند بوده اند.

آنان کوشیده بودند تا جایگاه و کارکرد هنرها را درون جامعه مشخص و معین کنند و نیز تلاش داشتند احساساتی را که آثار هنری در درون انسان ها بر می انگیزد، به خوبی بشناسند.[2]

همانند بسیاری از علوم نظری و عملی که صاحب نظران برای بررسی تاریخی آن، از یونان باستان شروع می کنند، در مورد زیبایی شناسی و هنر هم، آن را به فلاسفه و اندیشمندان بزرگ یونان باز می گردانند.

واژه «تخنه»[3] و «میمیس»[4] دو واژه ای بود که در آن دوران برای بیان فعالیت هنری به کار می رفت.[5]

نظریه های مربوط به امر زیبا در آثار افلاطون جایگاه مهمی دارند.

ارسطو نیز رساله «درباره زیبا» را نوشته بود که متاسفانه به دست ما نرسیده است.[6]

پلینی که در فوران آتشفشان وزو در سال 79 میلادی کشته شد، کتاب مفصلی نوشته بود به نام «تاریخ طبیعی» و در آن تصویر کاملی از تاریخ هنرهای باستان ارائه کرده بود.[7]

اما بنا به قول معروف، آغازگر بحث از زیبایی، فیثاغورث بود.[8]

فیثاغورثیان … از پدیدار مرموز هارمونی با اصطلاحات: نسبت، اندازه و عدد سخن گفتند و دریافتند که هارمونی، به مشارکت نسبت های ریاضی وابسته است.[9] … و اصطلاح هارمونی را بیش از زیبایی به کار بردند.[10]

[1] زیباشناسی چیست؟ژیمنز،مارک،ترجمه ابوالقاسمی،محمدرضا،نشر ماهی،تهران،1390چاپ اول،ص 112.

[2] همان، ص 83.

[3] Techne.

[4] Mimecis.

[5] چیستی هنر، ضمیران، محمد، تهران، موسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی، 1384، به نقل از پریچهره حکمت(زیبایی شناسی در مکتب صدرا )، انتشارات مولی، بابایی، علی، تهران، 1386، ص 28.

[6] همان.

[7] همان، ص 83.

[8] لذات فلسفه، دورانت ویل، ترجمه زریاب خویی، عباس، چاپ اول، تهران، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1374، ص 218.

[9] تاریخ فلسفه غرب، ملکیان، مصطفی، ج 1، پژوهشکده حوزه و دانشگاه، 1379 ش، ص 72 و 73.

[10] همان.